Yazılım Güncellemelerinden Kaynaklanan Sorunları Çözme
Güncelleme çoğu zaman iyidir. Güvenlik açıkları kapanır, hatalar düzelir. Ama bazen tam tersi olur: bilgisayar açılmaz, yazıcı kaybolur, uygulama sürekli çöker. Güncellemeden sonra sorun yaşamak sandığınızdan yaygın bir durum ve büyük kısmı birkaç adımda çözülür. Aşağıda hem Windows hem Android tarafında işe yarayan, sırayla uygulanabilecek bir yol haritası var.
Önce Sorunu Doğru Tanımlayın
Panikle sistem geri yüklemeye atlamayın. Önce ne değiştiğini anlayın. Çoğu arıza tek bir bileşenden kaynaklanır ve nokta atışı çözümü vardır.
Ne zaman başladı? Sorun güncelleme sonrası ilk açılışta mı çıktı, yoksa birkaç gün sonra mı? Araya başka bir kurulum girdiyse suçlu güncelleme olmayabilir.
Hangi kapsamda? Tüm sistem mi yavaş, yoksa tek bir program mı takılıyor? Tek programsa çözüm de tek programda.
Hata mesajı var mı? Kodu not edin. "0x8007..." gibi bir kod, aramada size dakikalar kazandırır.
Donanım mı, yazılım mı? Ses gitti, WiFi koptu, ekran titriyorsa büyük ihtimalle sürücü sorunudur.
Windows'ta Olay Görüntüleyici (Event Viewer) üzerinden "Windows Günlükleri > Sistem" bölümüne bakın. Kırmızı hata satırlarının saati, arızanın başladığı ana denk geliyorsa doğru izdesiniz.
Hızlı Kontroller: Beş Dakikalık Çözümler
Ağır müdahalelere geçmeden önce şunları deneyin. Sorunların iyi bir kısmı burada biter.
Tam kapatıp açın. Windows'ta "Yeniden Başlat", "Kapat"tan farklı davranır. Hızlı başlatma açıkken kapatma işlemi sistemi tam sıfırlamaz. Yeniden başlatmayı tercih edin.
Güncellemeyi tamamlayın. Yarım kalmış bir kurulum, tamamlanmış bir kurulumdan daha çok sorun çıkarır. Bekleyen paket varsa kurun.
Güvenli modda test edin. Sorun güvenli modda yoksa, suçlu bir sürücü veya üçüncü parti yazılımdır.
Yer açın. Diskte %10'un altında boş alan kaldıysa güncelleme yarım kalabilir. Telefonda depolama boşaltma konusundaki yöntemler burada da işe yarar.
Sürücü ve Uyumluluk Kontrolü
İşletim sistemi yenilendiğinde eski sürücüler bazen uyumsuz kalır. Ekran kartı, ses ve ağ sürücüleri en sık sorun çıkaranlardır.
Sürücüyü Geri Alma
Aygıt Yöneticisi'ni açın. Sorunlu cihaza sağ tıklayıp Özellikler > Sürücü > Sürücüyü Geri Al deyin. Bu seçenek soluksa, önceki sürüm sistemde saklanmamış demektir; o zaman üreticinin sitesinden eski sürümü indirip kurun.
Uygulama Uyumluluğu
Eski bir program çalışmıyorsa kısayoluna sağ tıklayın. Özellikler > Uyumluluk sekmesinden "Bu programı şu uyumluluk modunda çalıştır" seçeneğini işaretleyin ve bir önceki Windows sürümünü seçin. Yönetici olarak çalıştırmayı da deneyin.
Android Tarafı
Uygulamayı mağazadan güncelleyin; geliştirici genelde yeni sürüme uyumlu yamayı hızlı yayınlar.
Çözülmüyorsa uygulamayı kaldırıp yeniden kurun.
Ağ, Bluetooth veya eşleştirme sorunlarında "Ağ ayarlarını sıfırla" seçeneği çoğu kopukluğu giderir. Kayıtlı WiFi parolaları silinir, hazırlıklı olun.
Geri Dönüş: Güncellemeyi Kaldırma ve Sistem Geri Yükleme
Yukarıdakiler işe yaramadıysa geri adım atma vakti. Önce en az müdahaleli yöntemden başlayın.
1. Tek Güncellemeyi Kaldırma
Ayarlar > Windows Update > Güncelleme geçmişi > Güncelleştirmeleri kaldır yolunu izleyin. Tarihe göre sıralayın, arızanın başladığı güne denk geleni kaldırın. Sonra o güncellemeyi geçici olarak duraklatın; yoksa sistem aynı paketi tekrar kurar.
2. Sistem Geri Yükleme
Başlat'a "geri yükleme noktası oluştur" yazın, açılan pencerede Sistem Geri Yükleme'ye tıklayın. Sorunun başladığı tarihten önceki bir noktayı seçin. Bu işlem sistem dosyalarını ve kayıt defterini geri alır; belgeleriniz ve fotoğraflarınız etkilenmez, ancak o tarihten sonra kurulan programlar silinir.
3. Büyük Sürüm Güncellemesinden Dönüş
Bir üst sürüme geçtiyseniz, Ayarlar > Sistem > Kurtarma bölümünde "Geri dön" düğmesi bulunur. Bu seçenek genelde sınırlı bir süre için etkindir; erken karar verin.
4. Sistem Dosyası Onarımı
Geri dönüş mümkün değilse komut istemini yönetici olarak açın ve sırayla şunları çalıştırın:
sfc /scannow — bozuk sistem dosyalarını tarar ve onarır.
DISM /Online /Cleanup-Image /RestoreHealth — sistem görüntüsünü tamir eder. Önce bunu, sonra sfc'yi çalıştırmak daha etkilidir.
Bir Daha Yaşamamak İçin
Büyük güncellemelerden önce manuel bir geri yükleme noktası oluşturun. Bir dakika sürer, saatler kazandırır.
Kritik belgelerinizi harici diske ya da buluta yedekleyin. Şifreli yedek daha da iyidir.